Aminokwasy

PDF Drukuj Email
Wpisany przez Biologia.net.pl   
wtorek, 30 września 2014 15:34
Aminokwasy to monomery, które zawierają w swojej budowie dwie grupy funkcyjne: grupę aminową (NH2) – tzw. N-koniec oraz grupę karboksylową – tzw. C-koniec. Jest 20 rodzajów aminokwasów budujących białka. Wszystkie te aminokwasy zbudowane są z atomów węgla, wodoru, tlenu i azotu. Są również aminokwasy, które w swej budowie posiadają atom siarki – aminokwasy siarkowe. Należą do nich metionina, cystyna i cysteina.
Wiązanie peptydowe powstaje między grupą aminową jednego aminokwasu i grupą karboksylową drugiego aminokwasu, dając peptyd. Dipeptydy zbudowane są z dwóch cząsteczek aminokwasów. Polipeptydy zawierają trzy i powyżej cząsteczek aminokwasów ułożonych w łańcuchy.

Wzór ogólny aminokwasu    Wiązanie peptydowe

Wzór proliny






W typowym aminokwasie centralnie położony atom węgla alfa - Cjest połączony z I-rzędową grupą aminową - NH2 grupą karboksylową - COOH i łańcuchem bocznym -R. Prolina jest wyjątkiem, ponieważ zawiera II-rzędową grupę aminową.

20 standardowych aminokwasów:

20 standardowych aminokwasów różni się od siebie tylko strukturą łańcucha bocznego . 
Ze z uwagi na te różnice opracowano podział aminokwasów. Aminokwasy wykazują odrębne właściwości fizyko-chemiczne, właściwości te determinuje natura łańcucha bocznego. Różne łańcuchy powodują to, że niektóre aminokwasy są kwaśne a inne zasadowe. Jedne mają mały łańcuch boczny, a inne łańcuch o dużej masie. Niektóre posiadają aromatyczny łańcuch boczny.

Podział aminokwasów:

Aminokwasy możemy podzielić na egzogenne i endogenne. Kryterium tego podziału jest to czy dany aminokwasy jest syntezowany przez organizm człowieka, czy należy dostarczyć go wraz z pokarmem.
Aminokwasy endogenne - są to aminokwasy, które mogą być syntezowane przez organizm człowieka.
Jest ich 12 .Aminokwasy endogenne dla człowieka to:
  • alanina Ala
  • glicyna Gly
  • prolina Pro
  • asparagina Asn
  • kwas asparaginowy Asp
  • kwas glutaminowy Glu
  • glutamina Gln
  • cysteina Cys
  • seryna Ser
Aminokwasy względnie egzogenne - są to aminokwasy, które mogą być syntetyzowane przez człowieka z innych aminokwasów egzogennych. Te aminokwasy powinno się dostarczać do organizmu, ponieważ w niektórych stanach, np. niewłaściwa dieta, ich sytetyzowanie może być niewystarczające dla organizmu. Są to:
  • arginina Arg- w cyklu ornitynowym wytwarzana z ornityny, egzogenna dla dzieci
  • tyrozyna Tyr - wytwarzana z fenyloalaniny
  • histydyna His - wytwarzana podczas przemian zasad purynowych, egzogenna dla dzieci i kulturystów (duży przyrost masy)
Aminokwasy egzogenne - muszą być dostarczane systematycznie wraz z pożywieniem. Jest ich 8. Dla dorosłego człowieka aminokwasy egzogenne to:
  • fenyloalanina Phe
  • izoleucyna Ile
  • leucyna Leu
  • metionina Met
  • Treonina Thr
  • lizyna Lys
  • tryptofan Trp
  • walina Val

Aminokwasy naturalne, niebiałkowe:

wytwarzane są w organizmach żywych. Aminokwasy niebiałkowe mogą wchodzić w skład peptydów, ale nie można ich uzyskać hydrolizując białka. Do aminokwasów niebiałkowych należą:
  • hydroksyprolina- obecna jest w kolagenie ( stabilizuje go w tkance łącznej, kościach),
  • ornityna, cytrulina- obecne w cyklu mocznikowym,
  • karnityna- uczestniczy w transporcie kwasów tłuszczowych przez błonę mitochondrialną.

Aminokwasy kontaktowe:

Aminokwasy kontaktowe są to aminokwasy znajdujące się w centrum aktywnym enzymu. To najbardziej reaktywne aminokwasy.
Aminokwasy kontaktowe- przykłady:
  • kwas asparaginowy ( -COOH)
  • kwas glutaminowy (-COOH)
  • lizyna (-NH2)
  • histydyna
  • seryna (-OH)
  • treonina (-OH)
  • cysteina (-SH)

Aminy - arylowe i alkilowe pochodne amoniaku:

Aminy biogenne powstają jako produkty rozkładu aminokwasów, które wchodzą w skład białek. Powstają na skutek dekarboksylacji aminokwasów. Mogą być bardzo toksyczne i wykazywać silne działanie fizjologiczne.
Aminy biogenne- przykłady:
  • putrescyna - powstaje z ornityny,
  • kadaweryna - powstaje z lizyny,
  • tyramina - powstaje z tyrozyny,
  • histamina - powstaje z histydyny, gomadzi się w zepsutym mięsie ryb jako efekt działania enzymów bakteryjnych. Wysokie stężenia histaminy z mięsie ryby może powodować poważne zatrucie organizmu. Histamina pełniąc funkcje hormonu stymuluje skurcz mięśni gładkich oraz wydzielanie śluzu.
  • tryptamina - powstaje z tryptofanu,
  • cysteamina - powstaje z cysteiny ( jest składnikiem CoA) .

Neurotransmitery = katecholoaminy

Katecholoaminy są to pochodne tyrozyny.
  • Adrenalina to hormon wytwarzany w części rdzeniowej nadnerczy, stymuluje rozkład glikogenu w mięśniach. Adrenalina często stosowana jest podczas terapii odchudzających ze względu na to ,że powoduje zahamowanie łaknienia i przyspiesza tempo spalania tkanki tłuszczowej. Adrenalina pobudza i odpowiedzialan jest za reakcje 'walcz lub uciekaj'- dzięki działaniu adrenaliny organizm człowieka jest w stanie podjąć bardzo duży wysiłek fizyczny. Podwyższa ciśnienie krwi, uwalnia się w sytuacjach podwyższonego stresu. Może prowadzić do zaburzeń w metabolizmie glukozy.
  • Noradrenalina to hormon biorący udział w regulacji rozkładu triacylogliceroli.
  • Dopamina jej niski poziom jest odpowiedzialny za chorobę Parkinsona.

 


 

Polecamy również:
Poprawiony: środa, 29 października 2014 22:11
 
EduGlob © 2009 - 2014