Populacja - cechy

Drukuj
Wpisany przez Biologia.net.pl   
czwartek, 30 października 2014 22:14

Populacja:

Jest to zespół osobników tego samego gatunku, który występuje na danym terenie. Łączą je liczne interakcje funkcjonalne, których obrazem są następujące parametry:
1.Liczebność
2.Struktura przestrzenna
3.Struktura wiekowa
4. Struktura płci
Teren zajmowany przez jedną populację to nisza ekologiczna. W obrębie populacji najsilniejszą interakcją decydującą o jej parametrach jest konkurencja. Konkurencja dotyczyć może dotyczyć pokarmu, miejsc lęgowych, kryjówki, czy też wodę, dostęp do światła.
Osobniki tego samego gatunku w obrębie populacji swobodnie się krzyżują. Ma wówczas miejsce rekombinacja materiału genetycznego i możliwa jest zmienność osobnicza. Suma informacji genetycznej wszystkich osobników danej populacji podlega ciągle działaniu doboru naturalnego. Określa się tą sumę pulą genową populacji. Nauka, która zajmuje się zmianami w obrębie puli genowej populacji nosi nazwę genetyki populacyjnej.

Parametry populacji:

1.    Liczebność:
Liczebność populacji Liczebność – liczba osobników, które tworzą populację. Jest wyrażana w przeliczeniu na daną jednostkę przestrzenną, czyli zagęszczenie. Liczebność jest zmienna w czasie. Wpływają na nią takie czynniki jak: rozrodczość, śmiertelność, imigracje i emigracje. Rozrodczość jest to tempo rozmnażania się osobników, natomiast śmiertelność jest tempem ich umierania. Rozrodczość wyraża się, jako liczbę osobników nowo narodzonych w danej jednostce czasu, a śmiertelność w liczbie osobników umierających w jednostce czasu. W przypadku, gdy parametry rozrodczości przewyższają parametry śmiertelności w danej populacji mamy do czynienia z wzrostem liczebności populacji.
Tempo wzrostu przedstawia się za pomocą dwóch krzywych:
  • Krzywa wykładnicza o kształcie litery J (wykres A).
  • Krzywa logistyczna o kształcie litery S (wykres B).

Krzywe tempa wzrostu:

  • Taka ilustracja tempa wzrostu liczebności populacji mówi, że liczba osobników rośnie geometrycznie, a jej wzrost jest nieskończony.
  • Tempo wzrostu jest jednak ograniczane przez zespół różnorodnych czynników zewnętrznych, który nosi nazwę oporu środowiska.
  • Zasoby środowiska również są ograniczone i pozwalają wyznaczyć liczbę osobników, która zdolna jest utrzymać się przez dłuższy czas w danych warunkach środowiska – jest to tzw. pojemność środowiska.
  • Im bardziej populacja przybliża się do pojemności środowiska tym wzrost liczebności spada, a krzywa wykładnicza przekształca się w krzywą logistyczną o Krzywe tempa wzrostu liczebności populacji: A- krzywa logistyczna, B- krzywa wykładniczakształcie litery S.
  • Mechanizmami silnie regulującymi przebieg tempo wzrostu liczebności populacji są konkurencja międzygatunkowa i wewnątrzgatunkowa oraz eksploatacja zasobów środowiska.
  • W momencie, gdy, liczebność populacji w znaczący sposób przekroczy pojemność środowiska, nastąpi szybkie wyczerpanie zasobów środowiska i krach populacyjny.
  • Po krachu następuje odnowienie zasobów środowiska, a tym samym liczebność populacji rośnie wykładniczo.



Rozrodczość:

Wymienia się dwie zasadnicze strategie rozmnażania: strategia typu r i strategia typu K.
Krzywe przeżywalności Strategia typu r: charakterystyczna dla owadów i ryb.
  • Duża liczba potomstwa.
  • Brak opieki nad potomstwem.
  • Młode słabe, niedołężne.
  • Wysoka śmiertelność.
  • Niewiele osobników dożywa wieku dojrzałego.
  • Śmiertelność wysoka w obrębie osobników młodocianych, która jest losowa.

Strategia typu K: charakterystyczna dla ssaków i ptaków.
  • Opieka nad potomstwem.
  • Mała liczba potomstwa.
  • Większość osobników dożywa do okresu produkcyjnego i wydaje na świat potomstwo.

2.Struktura przestrzenna:
Trzy rodzaje rozmieszczenia osobników na danym terenie:
1.Skupiskowe (A)
2.Losowe (B)
3.Równomierne (C)

Rodzaje rozmieszczenia osobników  
Rozmieszczenie losowe:
•Bardzo rzadko występuje w warunkach naturalnych .
•Nieliczne gatunki żyjące w niezmiennych warunkach zewnętrznych.

Rozmieszczenie równomierne:
•Efekt silnej konkurencji wewnątrzgatunkowej
•U roślin ta konkurencja często wyrażona jest poprzez wytwarzanie rożnego rodzaju substancji chemicznych w celu walki z innymi roślinami. Jest to tzw. allelopatia.
•U zwierząt konkurencja wyraża się w terytorializm (ptaki, ssaki, ryby).
•Częste w środowiskach sztucznych, np. sady, pola uprawne.

Rozmieszczenie skupiskowe:
•Najczęściej występuje w przestrzeni.
•Osobniki łączą się w stada zwierząt czy kępy roślin.
•Jest efektem nierównomiernego rozmieszczenie zasobów środowiska na danym terenie.

3.Struktura wiekowa:
Struktura wiekowa – udział osobników w różnym wieku w liczebności całej populacji wyrażony w procentach.

Trzy klasy wiekowe:
  • Wiek przedprodukcyjny
  • Wiek reprodukcyjny
  • Wiek poprodukcyjny
Udział osobników należących do poszczególnych klas wiekowych decyduje o zmianach w liczebności populacji. Wyróżnia się trzy typy populacji.

Typy populacji 4.Struktura płci
 
Poprawiony: wtorek, 04 listopada 2014 13:31